Ăn chay ăn gì được, kiêng gì? Giải đáp các câu hay hỏi

Bài viết chỉ để tham khảo về ăn uống, không thay cho lời khuyên của bác sĩ. Người đang điều trị bệnh, mang thai hoặc cho con bú nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn.

Trả lời nhanh: người ăn chay không ăn thịt, cá, tôm, cua và các món nấu từ chúng (nước mắm cá, mỡ, nước hầm xương). Người ăn chay theo nhà Phật ở Việt Nam thường kiêng thêm trứng và ngũ vị tân (hành, tỏi, hẹ, kiệu, nén). Sữa, mật ong thì tùy người. Món làm sẵn như kem, chè, bánh, gói gia vị thì xem nhãn thành phần trước khi dùng.

Các kiểu ăn chay

Ăn chay ngày nào (mùng 1, rằm, 10 ngày…) xem ở lịch ăn chay.

Ăn chay ăn … được không?

Trứng

Chay theo nhà Phật ở Việt Nam thường không ăn trứng. Người ăn chay vì sức khỏe kiểu “chay có trứng” thì vẫn ăn. Bánh bông lan, bánh flan, mì trứng, mayonnaise đều có trứng.

Sữa

Tùy người. Nhiều Phật tử vẫn uống sữa vì sữa không phải sát sinh. Người ăn thuần chay thì dùng sữa đậu nành, sữa hạt.

Kem

Kem thường làm từ sữa, có loại có trứng. Kem que đá, kem dừa thì nhiều loại không có sữa trứng. Xem nhãn thành phần.

Chè, chè Thái

Chè đậu, chè trôi nước, chè bắp nấu với nước cốt dừa là món chay. Cần để ý: thạch làm từ gelatin (từ da, xương động vật) thì không chay; thạch rau câu, agar thì chay. Chè Thái mua ngoài có thể có sữa đặc, thạch gelatin, nên hỏi người bán.

Mật ong

Thuần chay thì không dùng. Chay theo nhà Phật thì tùy người, nhiều người vẫn dùng.

Hành, tỏi (ngũ vị tân)

Ngũ vị tân gồm hành, tỏi, hẹ, kiệu, nén. Người ăn chay theo nhà Phật thường kiêng. Gừng, sả, ớt, tiêu, ngò không thuộc ngũ vị tân. Ở Chaysach, mỗi trang món đều ghi món đó có hay không có hành, tỏi.

Nước mắm

Nước mắm thường làm từ cá nên không chay. Dùng nước mắm chay làm từ đậu nành hoặc trái thơm (dứa).

Hạt nêm, bột ngọt

Hạt nêm thường có chiết xuất thịt, xương; nên dùng hạt nêm chay (từ nấm, rau củ). Bột ngọt (mì chính) làm từ lên men tinh bột, nhiều người ăn chay vẫn dùng.

Mì gói, gói gia vị lẩu Thái, tom yum

Nhiều loại có tôm, cá, nước mắm, mỡ trong gói gia vị. Chọn loại ghi “chay” trên bao bì và đọc thành phần.

Bánh mì, bánh ngọt

Bánh mì thường chỉ có bột mì, men, muối, nhưng có loại thêm bơ, sữa, trứng. Bánh ngọt hầu hết có trứng, bơ. Chọn bánh ghi rõ “chay”.

Rượu, bia

Phật tử giữ năm giới thì kiêng rượu bia. Người ăn chay vì sức khỏe thì tùy, nhưng nên hạn chế.

Ăn chay sao cho đủ chất?

• Ăn nhiều loại: đậu và đồ làm từ đậu (đậu hũ, tàu hũ ky), nấm, rau xanh, củ quả, các loại hạt, gạo, bánh mì.
• Đồ chay đóng gói (chả, xúc xích, thịt chay) tiện nấu nhanh, nhưng nên ăn kèm rau, không chỉ ăn mỗi đồ làm sẵn.
• Người ăn chay trường, người đang bệnh, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để ăn cho đủ chất.

Món chay làm sẵn cho ngày bận

• Món ăn liền với cơm: thịt kho tiêu chay, gà ram mè, cá cơm chay, chà bông chay.
• Chả chay: chả lụa, chả quế, chả cá. Rã đông là ăn được.
• Xúc xích chay: chiên, xào, kẹp bánh mì.

Cách giữ chay mỗi nơi có thể khác; nếu có thầy hướng dẫn, anh/chị theo lời thầy.